استعارههای آب در چین نشان میدهد که چگونه شمولگرایی باعث رونق میشود
سیستم آبیاری دوجیانگیان هنوز هم پس از گذشت بیش از ۲۰۰۰ سال، فعال است.
در اوایل زمستان، کوههای زمردین دوجیانگیان در چنگدو، پایتخت استان سیچوان در جنوب غربی چین، در آبهایی که از کانالهایی که بیش از دو هزار سال پیش ساخته شدهاند، جاری هستند، منعکس میشوند.
در جریان بازدید از سیستم آبیاری تاریخی دوجیانگیان - تنها پروژه آبیاری باستانی جهان که هنوز در حال فعالیت است - رئیس جمهور شی جین پینگ و رئیس جمهور فرانسه
امانوئل مکرون به همراه همسرانشان در امتداد آبراههایی قدم زدند که به عنوان نمادهای ماندگار نبوغ انسانی و هماهنگی با طبیعت پابرجا هستند.
شی جین پینگ در جریان این دیدار که اوایل این ماه انجام شد، به مکرون گفت که دوجیانگیان مظهر روحیه اتکا به نفس، تابآوری و شجاعت پیشگامانه چینی است. شی جین پینگ گفت: «هر بار که به دوجیانگیان میروم، میتوانم عظمت اجدادمان را در سازگاری با شرایط محلی، پیروی از مسیر طبیعی، دستیابی به هماهنگی بین بشریت و طبیعت و مهار منابع آب به نفع مردم، عمیقاً احساس کنم. از این، من برای حکومتداری کشور خرد و حکمت میگیرم.»
محققان خاطرنشان کردهاند که سیستم آبیاری دوجیانگیان، رگههای عمیقی از تفکر سنتی چینی را منعکس میکند.
وانگ هویائو، بنیانگذار و رئیس اندیشکده مرکز چین و جهانی شدن مستقر در پکن، گفت که این سیستم آبیاری اصولی مانند سازگاری با شرایط محلی و هدایت آب مطابق با شتاب طبیعی آن را در بر میگیرد.
وانگ گفت: «تکنیکهای آن، مانند عمیقتر کردن بستر رودخانه و پایین آوردن ارتفاع سد، ارزش استفاده از نیروهای طبیعی و تصمیمگیری هماهنگ با محیط زیست را نشان میدهد.» سد، مانعی کوتاه در یک نهر یا رودخانه برای کنترل ... جریان آب.
وانگ گفت: «این ایدهها، در دنیای معاصر، همچنان بینشهای معناداری ارائه میدهند: روند جهان شبیه یک جزر و مد قدرتمند است و شناخت و پیروی از این روند برای هر کشوری که به دنبال موفقیت بلندمدت است، ضروری است.»
وانگ تأکید کرد همانطور که دوجیانگیان آب را برای تغذیه دشت چنگدو هدایت میکند، گشودگی و شمول چین میتواند اقتصاد جهان را تقویت کند، جریان جهانی کالا، سرمایه و استعداد را تثبیت کند و به کشورهای بیشتری اجازه دهد تا در رفاه مشترک سهیم شوند. او گفت: «از این نظر، جهان ممکن است به تبدیل شدن به یک «سرزمین فراوانی» جهانی نزدیکتر شود و اهمیت معاصر خرد چینی را برجسته کند.»
نمادگرایی عمیق
حکمت آب ریشه در فرهنگ چینی دارد. در سال ۲۰۱۴، در ضیافت پذیرایی در بیست و دومین نشست رهبران اقتصادی اپک در پکن که در مرکز ملی ورزشهای آبی، معروف به مکعب آب، برگزار شد، شی جین پینگ خاطرنشان کرد که آب نماد عمیقی در تمدن چینی است.
شی جین پینگ با نقل قول از لائوتسه، فیلسوف باستانی چینی - «والاترین خیر مانند آب است که بدون ستیز به همه چیز سود میرساند» - ابراز امیدواری کرد که اقتصادهای عضو مجمع همکاری اقتصادی آسیا و اقیانوسیه، که از طریق آبهای اقیانوس آرام به هم متصل هستند، برای صلح، توسعه، رفاه و پیشرفت در منطقه آسیا و اقیانوسیه با هم همکاری کنند.
شی جین پینگ بارها در مناسبتهای بینالمللی از استعارههای آب برای بیان فلسفه توسعه چین و چشمانداز جهانی آن استفاده کرده است. این استعارهها رویکردی مشارکتی را القا میکنند که مبتنی بر گشودگی، شمول، منافع متقابل و نتایج برد-برد است.
او در کنفرانس سالانه مجمع بوآئو برای آسیا در سال ۲۰۱۵، با استناد به یک ضربالمثل چینی - «وقتی رودخانههای بزرگ آب دارند، رودخانههای کوچک پر میشوند؛ و وقتی رودخانههای کوچک آب دارند، رودخانههای بزرگ پر میشوند» - خواستار کنار گذاشتن تفکر مجموع صفر به نفع توسعه مشترک شد.
شی جین پینگ هنگام تأکید بر شمولگرایی در حکومت جهانی، اغلب ضربالمثلهایی مانند «اقیانوس وسیع است زیرا همه رودخانهها را در خود جای داده است» را نقل میکند و از یادگیری متقابل میان تمدنها، دموکراسی در روابط بینالملل و جهانیسازی اقتصادی فراگیر و سودمند برای همه حمایت میکند.
شی جین پینگ در سخنرانی خود در بنیاد کوربر در آلمان در سال ۲۰۱۴، به گفته دیگری از لائوتسه اشاره کرد که «یک کشور بزرگ باید مانند پاییندست یک رودخانه باشد»، که نمادی از این است که یک کشور بزرگ باید به اندازه پاییندست یک رودخانه که شاخههای فرعی متعددی را در خود جای میدهد، فراگیر باشد.
او گفت: «چین مشتاق است گفتگو و تبادل نظر با سایر نقاط جهان را تقویت کند و با ذهنی باز و فراگیر به صدای سایر کشورها گوش دهد.» او همچنین ابراز امیدواری کرد که جهان این کشور را با نگاهی عینی، تاریخی و چندبعدی ببیند.
شی جین پینگ در پانزدهمین اجلاس بریکس در سال ۲۰۲۳، بار دیگر به ضربالمثل باستانی چینی استناد کرد که میگوید دریا صدها رودخانه را در خود جای داده است. شی جین پینگ گفت: «تاریخ بشر با یک تمدن یا سیستم خاص به پایان نمیرسد.» او از کشورهای بریکس خواست تا از شمولگرایی حمایت کنند، همزیستی مسالمتآمیز و هماهنگی بین تمدنها را ترویج دهند و به حق همه کشورها برای انتخاب مستقل مسیرهای نوسازی خود احترام بگذارند.
شی جین پینگ ضمن تقویت اعتماد به نفس و صدای کشورهای در حال توسعه در حکومت جهانی، از استعارههای مرتبط با آب نیز برای تأکید بر این نکته استفاده کرده است که همکاری عملی و تدریجی میتواند نتایج دگرگونکنندهای به همراه داشته باشد.
در نوزدهمین اجلاس گروه ۲۰ در سال ۲۰۲۴، شی جین پینگ با استناد به استعاره آب - قطرات آب میتوانند به مرور زمان در سنگ نفوذ کنند - دستاوردهای چین در کاهش فقر را به عنوان گواهی بر آنچه که پشتکار و تلاش مستمر میتواند به آن دست یابد، ذکر کرد. او گفت: «با استقامت، پشتکار و روحیه تلاش، سایر کشورهای در حال توسعه میتوانند فقر را از بین ببرند.»
کاربرد خلاقانه
چن شولونگ، استاد دانشگاه تجارت و اقتصاد بینالملل در پکن، گفت که استفاده مکرر شی از استعارههای مرتبط با آب، نشان دهنده کاربرد خلاقانه خرد سنتی چینی در چارچوب عصر جدید است.
چن گفت: «این اشارات کلاسیک، شمول و انعطافپذیری تمدن چینی را تجسم میبخشند. آنها به چین کمک میکنند تا در بحبوحه یک محیط بینالمللی که به سرعت در حال تحول است، آرامش استراتژیک خود را حفظ کند.»
چن افزود، برای مثال، طرح کمربند و جاده پیشنهادی چین، بیانگر تجلی عملی تفکر سنتی چینی است که بر توسعه صلحآمیز، گشودگی و شمول و همکاری برد-برد تأکید دارد.
چین با حمایت از اصل مشورت گسترده، مشارکت مشترک و منافع مشترک، بیش از ۲۳۰ سند همکاری در زمینه همکاریهای کمربند و جاده را با بیش از ۱۵۰ کشور و بیش از ۳۰ سازمان بینالمللی امضا کرده است.
شی جین پینگ در دومین مجمع همکاری بینالمللی کمربند و جاده در سال ۲۰۱۹ گفت که جریان کالاها، سرمایه، فناوری و مردم، رشد جهانی را تقویت خواهد کرد، همانطور که «جریان بیوقفه رودخانهها، اقیانوس را عمیق میکند». او خواستار آزادسازی و تسهیل بیشتر تجارت و سرمایهگذاری شد و مخالفت قاطع خود را با حمایتگرایی ابراز کرد.
وانگ ییوی، استاد دانشگاه رنمین چین در پکن، گفت که اندیشه شی جینپینگ در مورد دیپلماسی ریشه عمیقی در میراث غنی فرهنگ سنتی چین دارد و از جوهره آن بهره میبرد و در عین حال آن را برای مقابله با چالشهای جهانی معاصر تطبیق میدهد.
وانگ فراتر از استعارههای مربوط به آب، خاطرنشان کرد که مفهوم «هماهنگی در تنوع»، که ریشه در اندیشه کنفوسیوس دارد، بر جستجوی زمینههای مشترک در عین احترام به تفاوتها تأکید دارد. او گفت که این اصل در حمایت چین از احترام به حاکمیت و مسیرهای توسعه مستقل همه کشورها و همچنین تعهد آن به حل اختلافات بینالمللی از طریق گفتگو بر اساس جایگاه برابر منعکس شده است.
این استاد دانشگاه افزود، مفهوم باستانی «ساختن جهانی با هماهنگی بزرگ» در فراخوان شی برای ساختن جامعهای با آیندهای مشترک برای بشریت تجسم یافته است.
این بنیان فلسفی همچنین زیربنای طرح توسعه جهانی، طرح امنیت جهانی، طرح تمدن جهانی و طرح حکومت جهانی پیشنهادی چین است.
وانگ ییوی گفت: «این ابتکارات، در مجموع، چارچوبی جامع را تشکیل میدهند که راهحلهای چینی را برای چالشهای مبرم جهانی ارائه میدهد. آنها منعکسکننده تلاشهای چین برای کمک به هدایت جهان به سوی آیندهای باثباتتر، فراگیرتر و پایدارتر هستند.»